 İTİLAF DEVLETLERİNİN 23 EYLÜL 1922 TARİHLİ ATEŞKES
TEKLİFİ
Bu sıralarda, İstanbul'da Fransız Fevkalâde Komiseri
bulunan General Pelle benimle görüşmek üzere İzmir'e geldi.
Tarafsız bölge diye adlandırdığı
bir bölgeye, ordularımızın girmemesinin yerinde olacağını tavsiye
eti. Millî hükümetimizin böyle bir bölge tanımadığını, Trakya'yı da
kurtarmadıkça ordularımızın durdurulmasına imkân olmadığını söyledi.
General PeIle, bana,Mösyö Franklin BouilIin 'un benimle görüşmek üzere
gelmek istediğini bildiren, kendisine çekilmiş özel bir telgrafını
gösterdi.Kendisini İzmir'de kabul edeceğimi söyledim. Mösyö
Franklin BouilIon,
bir Fransız harp gemisiyle İzmir'e geldi. Fransız Hükümeti adına ,İngiliz
ve İtalyan Hükûmetlerinin de uygun görmeleri üzerine, benimle görüşmeler
yapmaya geldiğini söyledi. Biz F r a n k l i n Bouilon'la görüşürken,
İtilâf Devletleri Dışişleri Bakanları imzasını taşıyan 23 Eylül 1922
tarihli bir nota geldi. Bu notada iki önemli nokta yer alıyordu. Bunlardan
biri askerî harekâtın durdurulmasıyla diğeri de Barış Konferansı'yla
ilgiliydi.
Biz, Rumeli'de Doğu Trakya'yı millî sınırlarımıza kadar
tamamen almadıkça
askerî hareketten vazgeçemezdik. Ancak, yurdumuzun bu bölgesinden
düşman birlikleri çıkarıldığı takdirde böyle bir harekete
devam etmeye
kendiliğinden gerek kalmayacaktı. Bu notada, Venedik veya başka
bir şehirde toplanacak olan İngiliz, Fransız, İtâlyan, Japon, Romen,Sırp
- Hırvat - Sloven Devleti ile Yunanistan'ın da çağrılacağı bir konferansa,
delegelerimizi göndermeyi kabul edip etmeyeceğimiz sorulmakla birlikte,
görüşmeler sırasında Boğazlardaki tarafsız bölgelere bizden asker
gönderilmemesi şartıyla, Edirne dahil olmak üzere Meriç'e kadar Trakya'nın
bize iadesi ile ilgili talebimizin olumlu karşılanacağı bildiriliyordu.
Notada, boğazlardan, azınlıklardan ve Milletler Cemiyeti'ne girmemizden
de söz ediliyordu.
Konferansın toplanmasından önce, Yunan birliklerinin, İtilâf Devletleri
komutanlarının çizecekleri bir hattın gerisine çekilmesi için, İtilâf
Devletleri'nin nüfuzunu kullanacağına söz verilmekte ve bu konuda görüşülmek
üzere Mudanya veya İzmit'te bir toplantı yapılması teklif edilmekteydi.
|
