 HOCA RAİF EFENDİ "MUHAFAZA-İ MUKADDESAT CEMİYETİ'Nİ
KURUYOR
İkincisi, memleket içinde ve yine teşkilâtımız içindeydi. Bu
noktayı açıklayan en belirgin örnek, Erzurum milletvekili Hoca
Raif Efendi'nin ve bazı arkadaşlarının, grubun kurulmasından önce
ve Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nun çıkmasından hemen sonra giriştikleri
teşebbüstür. Arzu ederseniz bu konuda biraz bilgi vereyim:
Hoca Raif Efendi ve arkadaşları, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
Hukuk Cemiyeti Erzurum Merkez Heyeti'nin adını değiştirdiler.Muhafaza-i
Mukaddesat Cemiyeti dediler. Mevcut cemiyet ilkelerinin başına da,
Hilâfet ve Saltanat makamının ve devlet şeklinin olduğu gibi bırakılmasını
sağlayıcı birtakım eklemeler yapmışlar ve bu teşebbüslerini
öteki illere, özellikle doğu illerine de birtakım bildiriler göndererek
yaymaya kalkışmışlardı. Ben bu durumu öğrenir öğrenmez, Doğu
Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir Paşa'nın dikkatini çektim.Hoca
Raif Efendi'yi ve arkadaşlarını uyararak bu türlü teşebbüslerden
vazgeçirmesini rica ettim.
Sarıkamış'ta bulunan Kâzım Karabekir Paşa ile Erzurum'da
bulunan Hoca Raif Efendi arasında bazı yazışmalar olduktan sonra
Raif Hoca, bizzat Paşa'nın karargâhına gitmiş, orada Muhafaza-i
Mukaddesat adının kullanılmasındaki sebepleri açıklarken demiş
ki : "Maksat halifelik ve padişahlık haklarını korumak,
memleketin ve İslâm dünyasının bugünkü ve gelecekteki hayatı
için büyük uyuşmazlık ve sakıncalar doğuracak olan Cumhuriyet
idaresinden kesinlikle sakınmaktır." Hoca, Büyük Millet
Meclisi'nde kurulan Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun hilâfet ve saltanat
idaresini cumhuriyete dönüştürme maksadı güttüğü
hissedilmektedir görüşünde bulunduktan sonra, bu gibi teşebbüsleri
tanımakta mazur olduklarını bildirmiş.
|
