 ALİ FUAT PAŞA'NIN MOSKOVA BÜYÜKELÇİLİĞİNE ATANMASI
VE CEPHENİN İKİYE AYRILMASI KARARI
Efendiler,
Artık Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesine komuta edemeyeceğine
inanmıştım. O günlerde Moskova ya da bir elçilik hey'eti göndermemiz
gerekiyordu. O halde, Fuat Paşa büyükelçi olarak Moskova'ya
gidebilirdi. Batı Cephesi de çok ciddî ve dikkatli bir çalışma
beklediğinden,bu cephe komutanlığını da zaten genel askerî
harekâtı yürütmekte olan Genelkurmay Başkanı İsmet Paşa'ya
ek görev olarak vermek en sür'atli ve uygun bir tedbir olacaktı.Bir
yandan da gerek iç isyanlara ve direnmelere karşı gerek savaş
harekâtı açısından kuvvetli bir süvari teşkilâtına duyulan
ihtiyaç açıktı. Sırf bu teşkilâtı kurabilmek için de İçişleri
Bakanı olan Refet Bey'e (Refet Paşa)ek olarak bu görevi de
vererek kendisini Konya ve dolaylarına göndermeyi uygun
buluyordum. Çünkü Refet Paşa, zaman zaman çeşitli sebeplerle
Konya'ya, Denizli'ye gitmiş, Batı Cephesi'nin güney kesimi ile
ilgilenmiş ve o kesimle ilgisi bulunan bölgeleri tanımış
bulunuyordu. O halde konuyu şöyle çözebilirdim : Cepheyi ikiye
ayırmak; önemli kesimleri içine alan alanı Batı Cephesi diye
adlandırarak İsmet Paşa'nın komutasına vermek; güney kesimini
de Konya ve dolaylarına göndereceğim Refet Paşa'ya vererek, her
iki cepheyi birden doğrudan doğruya Genelkurmay Başkanlığı
makamına bağlamak...
Genelkurmay Başkanlığı'nı da Millî Savunma Bakanı olan
Fevzi Paşa vekâlet edebilirdi. Fuat Paşa zamanında bir de
cepheden Sıvas'a kadar uzanan "Geri Bölgesi" vardı.
Fuat Paşa, bu bölgeyi idare edebilmek için de bir "Cephe
Komutanlığı Vekâleti" makamı kurmaya mecbur olmuştu.
Bunun tabiî ve pratik olmadığı meydandaydı. Bu bakımdan, yeni
düzenlemede bu geri bölgesini de menzil alanı olarak cepheye bıraktıktan
sonra, Millî Savunma Bakanlığı'na bağlamak tabiî idi. ismet Paşa'nın
bir süre için Genelkurmay Başkanlığı'ndan ayrılmaması,
ordunun düzenlenme ve hazırlanmasında sür'at sağlanması için
yararlı görüldüğü gibi, Refet Bey'in de İçişleri Bakanlığı
sıfatını geçici olarak devam ettirmesi,özellikle kendi bölgesinde
güvenliğin sağlanması, halktan hayvan ve malzeme toplamak
suretiyle meydana getirmeye mecbur olduğu süvari teşkilâtını
bir an önce kurabilmek için gerekliydi.
|
