|
 KOMUTANLARIN GÖRÜŞLERİNİ
ALMAK
Efendiler, çok önemli olan bu Meclis’in toplanacağı yer
konusunda kendi başına karar verip, bu kararı da millete ve seçilen
milletvekillerine uygulatmak, pek tehlikeli olurdu. Bu sebeple, büyük
bir dikkat ve incelikle bütün şahsi veya genel duygu ve düşünceleri
gözden geçirmek, gerçek eğilimi anlayarak uygulanabilecek kararı
bulmak zarureti ile karşı karşıya idim.
Gördüğünüz gibi, bir yandan İstanbul’un ileri gelenleriyle
haberleşirken, bir yandan da çeşitli yollarla kamuoyunu
yokluyordum. Vereceğim kararın uygulanmasını sağlamak için
ordunun görüşünü almak da pek önemliydi. Bu yüzden daha
Ekimin 29’unda, 15’inci, 20’inci, 12’nci ve 3’üncü
Kolordu Komutantanı’nı Sivas’ta bir toplantıya davet ettim.
Diyarbakır’daki Kolordu Komutanı’na, Edirne’deki Kolordu
Komutanı Cafer Tayyar Bey’e, Bursa’da Yusuf İzzet Paşa’ya
Balıkesir’de Kâzım Paşa’ya, Bursa’da Bekir Sami Bey’e de
«kendilerini, aradaki yolun uzaklığı ve özel durumları dolayısıyla
davet etmediğimi, alınan kararları bildireceğimi>â yazdım
(Belge: 185, 186). Efendiler, davet edilen komutanlardan Salâhattin
Bey zaten Sıvas’ta idi. Kâzım Karabekir Paşa Erzurum’dan,
Ali Fuat Paşa Ankara’dan ve Konya’daki Kolordu Komutanı’nın
cephe ile ilgili önemli işleri bizzat düzene sokması gerektiğinden,
kendisine vekil olarak Konya’dan da Kurmay Başkanı Şemsettin
Bey gelerek Sivas’ta toplandılar. Hey’et-i Temsiliye’den olan
veya bu hey’etten olmayıp da toplantıda bulunmaları yararlı görülen
şahısların ve komutanların katılmasıyla, 16 Kasım 1919 günü
görüşmelere başladık. Toplantı gündemimiz şu üç noktadan
ibaret olacaktı:
1- Meclis-i Meb’usan’ın toplanma yeri,
2- Meclis’in toplanmasından sonra Hey’et-i Temsiliye’nin ve
milli teşkilâtın alacağı şekil ve çalışma yöntemi,
3- Paris Barış Konferansı’nın bizim için olumlu veya olumsuz
bir karar vermesi halinde tutulacak yol.
|
