|
 MİLLİ TEŞKİLAT
GENİŞLİYOR VE GÜÇLENİYOR
Efendiler, Ferit Paşa Hükümeti'nin düşmesi, memlekette kararsızlık
içinde bulunan bazı yerlerin de duyguları ve maneviyatları üzerinde
olumlu etki yaptı. Her tarafta sivil ve askeri âmirler başta
olmak üzere, teşkilâta hız verildi.
Ali Fuat Paşa, batıdaki illerin hemen hepsi ile ilgilendi. Eskişehir,
Bilecik ve arkasından Bursa bölgelerinde bizzat dolaşmak ve
gereken kimselerle haberleşmek suretiyle çalışıyordu.
Balıkesir'de bulunan Albay Kazım Bey (Meclis Başkanı Kâzım Paşa),
o bölgenin milli teşkilât ve askeri hazırlıklarıyla
ilgileniyor ve uğraşıyordu.
Bursa'da bulunan Albay Bekir Sami Bey, 8 Ekimde, Ferit Paşa'nın
adamı olan valiyi İstanbul'a göndererek, Kongre'nin kararlarını
uygulatmaya başlatmış ve bir merkez hey'eti oluşturmuştu.
Milli teşkilat ile uğraşıldığı kadar, milletvekili seçimi
ile de büyük bir ilgiyle uğraşı1ıyordu.
Memleketteki bütün milli kuruluşların aynı ad altında, Hey'et-i
Temsiliye'ye bağlı olması ilkesi izleniyordu. Eskişehir, Kütahya,
Afyonkarahisar bölgelerinde teşkilâtın kuvvetlendirilmesi için,
Aydın, Konya, Bursa, Balıkesir bölgelerinde bağlantı kolaylığı
sağlayıcı tedbirler alınıyordu. Batı Cepheleri üzerinde
Harbiye Nezareti'ne bilgi veriliyor, hükümetçe ne gibi işler ve
tedbirler düşünüldüğü de sorularak hükümetin ilgisi çekilmeye
çalışılıyordu.
Efeler tarafından idare edilen Aydın cephesindeki kuvvetlere bir
komutan gönderme konusu düşünülmeye başlandı. İşgal altındaki
yerlerde gizli milli teşkilat kurulması için 14 Ekimde Ali Fuat
Paşaya ve Afyonkarahisar'daki 23'üncü Tümen Komutanı Ömer Lütfü
Bey'e yazıldı. Bununla birlikte, bu tarihlerde, daha bazı
yerlerden amacın iyice anlaşılamadığı görülüyordu. Örnek
olarak, Redd-i İlhak Cemiyetleri'nin kendi adlarına tebliğler yayınladıkları
oluyordu. 10 Ekim 1919 tarihinde Redd-i İlhak Cemiyeti Başkanı'nın
imzası ile gönderilen bir yazıda, 20 Ekimde büyük bir kongrenin
toplanacağı, bu kongreye iki temsilcisi gönderilmesi illerden
isteniyor ve birtakım tedbirler alınması bildiriliyordu.
Öbür taraftan, Karakol Cemiyeti'nin de İstanbul'dan başka Bursa
yöresinde de faaliyette bulunduğu anlaşıldı.
Bu dağınıklığın önüne geçmek için gereken tedbirler alındı.
Özellikle, Ali Fuat Paşa'ya, Balıkesir'de Kâzım Paşa'ya,
Bursa'da Bekir Sami Bey'e, Bursa Merkez Hey'eti'ne gerektiği şekilde
yazıldı (Belge: 155).
İtilâf ve Hürriyet Cemiyeti de düşmanlarla birlikte Anadolu'da
milli dâvâya karşı örgütlenmek üzere yetmiş beş kişi kadar
göndermiş. Bu haber alındı. Kolorduların dikkati çekildi.
İstanbul'da gizli çalışmaya karar verildi. Teşkilâtın genişletilmesi
için Trakya'ya Cafer Tayyar Bey vasıtasıyla talimat verildi.
|
