ALİ KEMAL BEY'İN GENELGESİ
25 Hazirana kadar Amasya'da kaldım. Hatırlardadır ki, o
tarihlerde Dahiliye Nâzırlığı görevinde bulunan Ali Kemal Bey,
benim görevden alındığımı ve artık benimle hiç bir resmî
muameleye girişilmemesi gerektiği konusunda şifre ile bir genelge
yayınlamıştı.
23 Haziran 1919 tarih ve 84 sayılı olan bu genelge metni,
dikkate değer bir anlayışı gösterir belge olduğu için aynen
bilginize sunacağım.
Dahiliye Nâzırı Ali Kemal Bey'in 23.6.1919 tarihli ve 84 sayılı
şifresinin çözülmüş suretidir :
Mustafa Kemal Paşa büyük bir asker olmakla birlikte günün
siyasetini pek bilmediği için, olağanüstü sayılacak
vatanseverlik ve gayretine rağmen, yeni görevinde asla başarılı
olamadı. İngiliz Olağanüstü Temsilcisi'nin istek ve ısrarıyla
görevden alındı; bundan sonra yaptıkları ve yazdıkları ile de
bu kusurlarını daha çok açığa vurdu. Redd-i İlhak Cemiyetleri
gibi, Balıkesir ve Aydın dolaylarında Müslüman halkı boş yere
kırdırmaktan ve bu fırsattan yararlanarak halkı haraca kesmekten
başka iş görmeyen emirsiz, saygısız ve kanunsuz olarak kurulan
bazı hey'etler için öteden beri çektiği telgraflarla siyasî
hatâsını idarî yönden de artırdı. Kendisinin İstanbul'a
getirilmesi Harbiye Nezareti ile ilgili bir iştir.
Ancak, Dahiliye Nezareti'nin size kesin emri, artık o zatın görevden
alınmış olduğunu bilmek, kendisi ile hiçbir resmî işleme girişmemek,
hükûmet işleri ile ilgili hiçbir isteğini yerine getirmemektir.
Bu genelgeye uygun hareket etmekle ne gibi sorumlulukların
giderilmiş olacağını takdir buyuracağınızdan eminim. Ayrıca,
bu önemli ve tehlikeli günlerde memur, halk, her Osmanlı'ya düşen
en büyük görev, barış konferansınca geleceğimiz üzerinde
karar verilirken ve beş yıldır yaptığımız deliliklerin
hesapları görülürken, artık aklımızı başımıza devşirdiğimizi
göstermek, akıllıca ve tedbirlice davranışları benimsemek,
parti, mezhep, ırk ayrılıklarını gözetmeksizin her ferdin
hayatını, malını, ırzını koruyarak, medenî dünyanın gözünde
bu memleketi bir daha lekelememek değil midir?
|