İRTİCA VE KUBİLAY OLAYI

Kubilay kimdir? Ailesi Girit'ten gelip, önce Adana Kozan'a, orandan da Antalya'ya yerleşmişler. Kubilay 1906yılında dünyaya gelmiştir. Katledildiği zamanda 24 yaşında idi. İlk öğrenimini Antalya'da, öğretmen okulunu Bursa'da tamamladı. İlkokul öğretmeni olarak mezun oldu. Atatürk ilke ve devrimlerine sımsıkı bağlı, çağdaş düşünceye sahip bir öğretmen olarak Aydın'da ilk görevine başladı. 23 Aralık 1930'da yobazlar tarafın­dan şehit edildiği zaman Menemen'de yedek subay olarak askerlik görevini yerine getirmekteydi.

Bugün Menemen irtica olayının 74. yıldönümü. Sevinçli ya da acılı her yıldönümünde uzak-yakın bir geçmişi hatırlar; o günlerin sevinçlerini, acılarını duyup duygulanırız. Bugün böylesine anlamlı bir yıldönümünde anılarımızı tazeliyor ve 74 yıl öncesine, 23 Aralık 1930'a, devrim şehidi Öğretmen Kubilay'ın katledilişine ve sebebine dönüyoruz.

Ülke padişahlıktan, halifelikten kurtarılmış. Yerine kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti, bütün çağdaş yenilikleri bir bir uygulamaya sokuyordu. Akılcı bilimsel uygulamalarla her alanda kalkınma hamleleri başlatılıyor, insanların geleceklerine daha güvenli, umutlu baktıkları her hallerinden belli oluyordu. Bu aydınlanma döneminin böyle sürmesi halinde, yobazların gerici düşüncelerine inanacak kimse kalmayacaktı...
Şeyhler, müritler yavaş yavaş ortaya çıkmaya başla­dılar. İşte bu sapık düşünceli kişiler, "şapka" giymeyi kafirlik, kadının "kara çarşaftan sıyrılmasını bir başka gözle yorumladılar. Halkın dinî inançlarını sömüren bu sapık kişi ve gruplar İzmir, Balıkesir ve Manisa yörelerinde örgütlenmeye başladılar. Amaç; çağdaş, genç Türkiye Cumhuriyeti'ni yıkmak ve yerine bir şeriat devleti kurmaktır. Nakşibendi Tarikatı Lideri Şeyh Esat, Laz İbrahim'i Manisa'ya baş halife olarak atadı. Laz İbrahim özellikle yaşları onaltı-onyedi arasındaki çocukları "eğitim" adı altında toplayarak, Nakşibendi Tarikatı'nı bu yörede yayma çalışmalarında bulunmuştur. Tarikat toplantılarının birinde Giritli Mehmet, peygamberliğini ilân etmiştir. Son toplantılarında Menemen'de gerçekleştirilecek gericilik olayının provası yapılmıştır. Artık her şey hazırdır!

22 Aralık 1930 gecesi, sabaha dek esrar alemi ve zikr yaparlar. Sahte Mehdi Derviş Mehmet ve altı kişilik takımı sabah saat altı sularında Menemen'e gelirler. Doğruca Müftü Camiî'ne giderek içeri girerler. Esrardan gözleri dönmüş Cumhuriyet düşmanları, mihraba asılı bulunan yeşil bayrağı ellerine alırlar ve halkı silahları ile tehdit ederek eyleme katılmaya zorlarlar. Böylece yüz-yüzelli kişilik bir grup haline gelirler. Sokağa çıkarak kendilerini "şeriat ordusu" olarak tanıtıp herkesi kendilerine katılmaya ve birlikte hareket etmeye, kendilerine katılmayanları öldürmeye başladılar. Olay ilçedeki askerî birliğe ulaştığında, alay komutanı, yedek subay Kubilay'ı bir manga askerle birlikte olay yerine gönderiyor. Kubilay askerlerini meydan gerisinde bırakıp yo­bazlardan teslim olmalarını istiyor. İşte bu anda gözü­nü kan bürüyen yobazlardan biri ateş ederek Kubilay'ı yaralıyor. Kubilay kendini can havliyle cami avlusuna atıyor ama O'nun ölmediğini gören Derviş Mehmet torbasından bağ bıçağını çıkarıp Kubilay'ın üzerine atılır ve başını gövdesinden ayırır. Gözleri kin ve nefretle bürünmüş olan Derviş Mehmet, eline aldığı Kubilay'ın kesik başını şeriat bayrağının dikili olduğu sopaya geçirerek sokaklarda dolaştırıyorlar. Bu arada kendilerine engel olmak isteyen iki bekçiyi de şehit ediyorlar. Olaya askerî birlikler müda­hale ediyor ve gözü dönmüş yobazlar öldürülüyor.

Kubilay olayı Cumhuriyet'e, Atatürk devrimlerine ilk başkaldırı olmamış ve olmayacaktır. Daha sonraki yıllarda, hatta günümüzde bile Cumhuriyet savunucularına karşı saldırılar devam etmektedir. Ancak bu Cumhuriyet Türkiye'si Kubilay'ları, şehit verse de, yerine yeni Kubilay'lar yetiştirecektir.

Adına Menemen'de bir anıt dikilen Kubilay'ı 74. ölüm yıldönümünde rahmetle anıyoruz.

ADD Keşan Şubesi Yönetim Kurulu adına
Başkan Rıza DİNÇER